रि डुग (६-लाेक) र ३१ भुवन”

३१ भुवन
१. नरक २.प्रेत. ३. पशु ४. असुर ५. मनुष्य ६. ६ देवलाेक र ७. २० ब्रह्यम लाेक गरि जम्मा ३१ भुवन छन् । २० ब्रह्यम लाेकमा पनि १६ लाेकमा रुप धादु ब्रह्यमलाेक र ४ अरुप ब्रह्यमलाेक छन् यी सबै त्रिपिटककाे अभिधर्म पिटकमा बताएका छन् ।

६ देव लाेक र आयु
१. चतुर महाराज देव लाेक – मनुष्य लाेककाे ५० बर्ष (यहाँ एक दिन)
२. त्रयतिस देव लाेक -मनुष्य लाेककाे १०० बर्ष (एक दिन)
३. यामा देव लाेक -मनुष्य लाेककाे २०० बर्ष (एक दिन)
४. तुषित देव लाेक – मनुष्य लाेककाे ४०० बर्ष (एक दिन)
५. निर्माणरति देव लाेक -मनुष्य लाेककाे ८०० बर्ष (एक दिन)
६. बसवर्ती देव लाेक -मनुष्य लाेककाे १६०० बर्ष (एक दिन)

२० ब्रह्म लाेक
१. १६ रुप धातु ब्रह्म लाेक
२. ४ अरुप धातु ब्रह्य लाेक

रुप धातु ब्रह्मा लाेक भुमि र आयु ( यसमा रुप हुन्छ सबै पुरुष)
१. ब्रह्म लाेक लाेक- एक असंख्य कल्पकाे तीन भागकाे एक भाग
२. ब्रह्म पुराेहित लाेक – एक असंख्य कल्पकाे आधा
३. महाब्रह्म लाेक- एक असंख्य कल्प
४. पारित्ता भुमि – दुई महाकल्प
५. अप्रणाभा भूमि – चार महाकल्प
६. आभारश्वर भुमि – आठ महाकल्प
७. परित्ताशुभा भुमि – साेह्र महाकल्प
८. अप्रमणशुभ भुमि – बत्तिस महाकल्प
९. शुभकृष्णा भुमि – चाैसठी महाकल्प
१०. बृहत्तफल भुमि – पाँच सय महाकल्प
११. असंख्या सत्व भुमि – पाँच सय महाकल्प
१२. अविहा भुमि – एक हजार महाकल्प
१३. अत्तप्प भुमि – दुई हजार महाकल्प
१४. सुदर्श भुमि -चार हजार महाकल्प
१५. सुदर्शी भुमि -अाठ अजार महाकल्प
१६. अकनिष्ट भुमि -साेह्र हजार महाकल्प

अरुप धातु ब्रह्म लाेक र अायु ( यसमा रुप हुदैन चेतन मात्रै हुन्छ सबै पुरुष)
१. आकाशानन्त्यायन भुमि- बीस हजार महाकल्प
२. विज्ञानन्त्यायन भुमि – चालिस हजार महाकल्प
३. आकिञ्चनन्त्यायन भुमि – साठी हजार महाकल्प
४. नैवसंज्ञायातन भुमि – चाैरासी हजार महाकल्प

यी सबै बुद्धले अभिधर्म पिटकमा बताउनु भएका अनुसार हुन् । भने बुद्ध धर्मका कुनै पनि भगवान ६ लाेक र ३१ भुवन भित्र पर्दैनन् ।

संकलक – च्याङ्बा

Teaching By khenpo tsondo gyalchho renpochhe

श्रद्धेय धर्म गुरु खेन्पो तेन्डु ग्याल्छो रेन्पोछे ज्यूको मुखरा विन्दबाट धार्मिक प्रवचन र आचार्य थुप्तेन देलेक तामाङबाट नेपालीमा अनुवाद भिडियो सहित